เกิดวันไหน พระประจำวันเกิดปางอะไร สีอะไร

This guide is written in Thai. The dates in the table and the lucky-day calendar are also available in English.

คนไทยผูกวันเกิดในสัปดาห์เข้ากับพระพุทธรูปปางหนึ่งและสีหนึ่ง รวมเป็นแปดแบบ เพราะวันพุธแยกเป็นกลางวันกับกลางคืน หน้านี้รวมไว้ครบ พร้อมที่มาของแต่ละปางจากพุทธประวัติ

ตารางพระประจำวันเกิดและสีประจำวัน

สีประจำวันเกิดเป็นสีของตัวคน ส่วนสีตามสวัสดิรักษาเป็นสีเสื้อผ้าของวันที่ใส่ สองชุดนี้มาจากคนละที่มา ดูคำอธิบายที่หน้าสีมงคลประจำวัน

พระประจำวันเกิดทั้งแปดปาง

วันอาทิตย์: ปางถวายเนตร

พระพุทธรูปยืน ลืมพระเนตร พระหัตถ์ทั้งสองประสานกันอยู่หน้าพระเพลา พระหัตถ์ขวาซ้อนพระหัตถ์ซ้าย มาจากพุทธประวัติหลังตรัสรู้ พระพุทธเจ้าเสด็จไปประทับยืนทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือของต้นพระศรีมหาโพธิ์ แล้วทอดพระเนตรต้นโพธิ์โดยไม่กะพริบพระเนตรตลอดเจ็ดวัน เพื่อรำลึกถึงคุณของต้นไม้ที่ให้ร่มเงาในคราวตรัสรู้ ชาวพุทธจึงถือปางนี้เป็นแบบอย่างของความกตัญญู

วันจันทร์: ปางห้ามญาติ

พระพุทธรูปยืน ยกพระหัตถ์ขวาขึ้นเสมอพระอุระ ฝ่าพระหัตถ์หันออกด้านหน้า มาจากเหตุการณ์ที่พระญาติฝ่ายศากยะกับฝ่ายโกลิยะวิวาทกันเรื่องแย่งน้ำจากแม่น้ำโรหิณีเพื่อทำนา จนยกทัพจะรบกัน พระพุทธเจ้าเสด็จไปห้าม และตรัสถามว่าน้ำกับชีวิตคนอย่างไหนมีค่ากว่า ทั้งสองฝ่ายจึงเลิกรา บางตำราใช้ปางห้ามสมุทร ซึ่งยกพระหัตถ์ทั้งสองข้าง เป็นพระประจำวันจันทร์แทน

วันอังคาร: ปางไสยาสน์

พระพุทธรูปบรรทมตะแคงขวา พระหัตถ์ขวาตั้งรับพระเศียร พระบาทซ้อนกัน เรียกอีกชื่อว่าปางโปรดอสุรินทราหู ตามเรื่องที่อสุรินทราหูถือตัวว่ามีร่างกายใหญ่โต ไม่ยอมก้มเคารพพระพุทธเจ้า พระองค์จึงเนรมิตพระวรกายให้ใหญ่กว่าขณะบรรทม จนอสุรินทราหูต้องแหงนหน้าดู และละความถือตัวลงได้

วันพุธ กลางวัน: ปางอุ้มบาตร

พระพุทธรูปยืน พระหัตถ์ทั้งสองประคองบาตรไว้ที่ระดับพระนาภี มาจากคราวเสด็จกลับกรุงกบิลพัสดุ์ครั้งแรกหลังตรัสรู้ รุ่งเช้าพระพุทธเจ้าทรงอุ้มบาตรออกรับอาหารจากชาวเมืองตามธรรมเนียมของพระพุทธเจ้าทั้งหลาย แม้จะทรงเป็นเชื้อพระวงศ์ของเมืองนั้น

วันพุธ กลางคืน: ปางป่าเลไลยก์

พระพุทธรูปประทับนั่งบนก้อนศิลา ห้อยพระบาท มีช้างหมอบถวายกระบอกน้ำและลิงถวายรวงผึ้ง มาจากคราวที่ภิกษุเมืองโกสัมพีแตกความสามัคคีและไม่ฟังคำเตือน พระพุทธเจ้าจึงเสด็จไปจำพรรษาตามลำพังในป่าปาลิไลยกะ โดยมีช้างและลิงคอยอุปัฏฐาก คนที่เกิดวันพุธกลางคืนโดยทั่วไปนับตั้งแต่ 18:00 น. ของวันพุธถึงก่อน 06:00 น. ของวันพฤหัสบดี และในทางโหราศาสตร์เรียกว่าวันราหู

วันพฤหัสบดี: ปางสมาธิ

พระพุทธรูปประทับนั่งขัดสมาธิ พระหัตถ์ทั้งสองวางซ้อนกันบนพระเพลา พระหัตถ์ขวาทับพระหัตถ์ซ้าย เป็นพระอิริยาบถขณะบำเพ็ญเพียรใต้ต้นพระศรีมหาโพธิ์ในคืนวันเพ็ญเดือน 6 จนตรัสรู้เป็นพระพุทธเจ้า เรียกอีกชื่อว่าปางตรัสรู้

วันศุกร์: ปางรำพึง

พระพุทธรูปยืน พระหัตถ์ทั้งสองประสานกันทาบที่พระอุระ พระหัตถ์ขวาทับพระหัตถ์ซ้าย มาจากช่วงหลังตรัสรู้ไม่นาน พระพุทธเจ้าประทับใต้ต้นไทร และทรงรำพึงว่าธรรมที่ตรัสรู้นั้นลึกซึ้ง ยากที่คนทั่วไปจะเข้าใจตาม จนท้าวสหัมบดีพรหมมาทูลอาราธนาให้แสดงธรรม พระองค์จึงพิจารณาว่ามนุษย์มีปัญญาต่างระดับกันเหมือนดอกบัว และตัดสินพระทัยออกสั่งสอน

วันเสาร์: ปางนาคปรก

พระพุทธรูปประทับนั่งสมาธิบนขนดพญานาค มีพญานาคแผ่พังพานปกอยู่เหนือพระเศียร มาจากสัปดาห์ที่พระพุทธเจ้าประทับเสวยวิมุตติสุขใต้ต้นจิก แล้วมีฝนตกหนักติดต่อกันเจ็ดวัน พญานาคชื่อมุจลินท์จึงขึ้นมาขดกายล้อมและแผ่พังพานบังฝนถวาย

คติพระประจำวันมาจากไหน

พระพุทธรูปปางต่างๆ สร้างขึ้นเพื่อเล่าพุทธประวัติแต่ละตอน ส่วนการจับคู่ปางเข้ากับวันทั้งเจ็ดเป็นคติที่เกิดขึ้นในไทยภายหลัง โดยผูกกับเทวดานพเคราะห์ประจำวัน คนไทยจึงนิยมบูชาพระประจำวันเกิดของตน และวัดจำนวนมากตั้งพระประจำวันไว้เรียงกันให้คนใส่บาตรหรือปิดทองตามวันเกิด

การบูชาพระประจำวันเกิดไม่ใช่ข้อกำหนดในพระธรรมวินัย เป็นธรรมเนียมที่ช่วยให้คนจำพุทธประวัติและมีที่ตั้งใจ พระพุทธรูปทุกปางแทนพระพุทธเจ้าพระองค์เดียวกัน

หาวันเกิดในสัปดาห์ของตัวเอง

ถ้าไม่แน่ใจว่าเกิดวันอะไร ให้เปิดปฏิทินในโทรศัพท์แล้วเลื่อนย้อนไปถึงวันเดือนปีเกิด ปฏิทินจะบอกวันในสัปดาห์ให้ ข้อที่ต้องระวังมีสองข้อ คนที่เกิดหลังเที่ยงคืนแต่ก่อน 06:00 น. ตามธรรมเนียมโหราศาสตร์ไทยยังนับเป็นวันก่อนหน้า เพราะถือว่าวันใหม่เริ่มตอนพระอาทิตย์ขึ้น และคนเกิดวันพุธต้องดูเวลาเกิดว่าเป็นกลางวันหรือกลางคืน ถ้าไม่รู้เวลาเกิด ให้ถามพ่อแม่หรือดูสูติบัตร

คำถามที่พบบ่อย

อ่านต่อ

ดูสีของแต่ละวันพร้อมบทกลอนต้นฉบับที่สีมงคลประจำวัน ปฏิทินวันพระสำหรับไปทำบุญตามวันเกิดอยู่ที่วันพระ ถ้าจะทำบุญวันเกิดที่บ้านอ่านฤกษ์ทำบุญบ้าน และดูวันดีของปีนี้ที่ปฏิทินวันดี