กาลโยคคืออะไร วันธงชัย วันอธิบดี วันอุบาทว์ และวันโลกาวินาศ

This guide is written in Thai. The dates in the table and the lucky-day calendar are also available in English.

กาลโยคคือหลักบอกวันดีและวันร้ายประจำปีของโหราศาสตร์ไทย ปี 2569 (ค.ศ. 2026) วันเสาร์เป็นวันอธิบดี วันจันทร์เป็นทั้งวันธงชัยและวันโลกาวินาศ ส่วนวันอาทิตย์เป็นวันอุบาทว์ ใช้ตั้งแต่ 16 เมษายน 2569 ถึง 15 เมษายน 2570

วันมาจากประกาศสงกรานต์ของทางการ ส่วนยามเราคำนวณตามสูตรในตำรา ประกาศทางการไม่ได้ระบุยามไว้

กาลโยคคืออะไร

คำนี้มาจาก “กาล” ที่แปลว่าเวลา กับ “โยค” ที่แปลว่าการประกอบหรือการนำมาใช้ รวมกันจึงหมายถึงการกำหนดว่าเวลาใดดี เวลาใดร้าย เพื่อเลือกเวลาทำการให้เหมาะ ในปฏิทินโหราศาสตร์ไทย กาลโยคเป็นตารางเล็กๆ ที่อยู่ต้นปี บอกสี่อย่าง คือ ธงชัย อธิบดี อุบาทว์ และโลกาวินาศ

เรื่องที่คนเข้าใจผิดบ่อยที่สุดคือ คิดว่าวันธงชัยเปลี่ยนไปทุกเดือน ความจริงทั้งปีมีกาลโยคชุดเดียว เมื่อประกาศว่าวันเสาร์เป็นวันอธิบดี วันเสาร์ทุกสัปดาห์ของปีนั้นก็เป็นวันอธิบดี จนกว่าจะขึ้นจุลศักราชใหม่ช่วงสงกรานต์ปีถัดไป ถ้าเห็นตารางที่วันธงชัยตกวันจันทร์บ้าง วันพุธบ้างในปีเดียวกัน ตารางนั้นใช้หลักอื่น ไม่ใช่กาลโยค

สี่ชื่อในกาลโยคหมายถึงอะไร

วันธงชัย

ธงชัยคือธงนำทัพ หมายถึงชัยชนะและการทำการสำเร็จ ตำราจัดเป็นวันดี และใช้กับเรื่องที่เกี่ยวกับสิ่งของ วัตถุ หรือสถานที่

วันอธิบดี

อธิบดีแปลว่าผู้เป็นใหญ่ ให้คุณเรื่องอำนาจ บารมี และการปกครอง ตำราจัดเป็นวันดีเช่นกัน แต่ใช้กับเรื่องของตัวบุคคล

วันอุบาทว์

ตำราที่ใช้กันทุกวันนี้จัดเป็นวันไม่ดีสำหรับเรื่องของบุคคล คนจึงเลี่ยงจัดงานมงคลที่ตัวเองเป็นเจ้าของงานในวันนี้

วันโลกาวินาศ

ชื่อบอกความหมายตรงตัว คือความวุ่นวายและความเสียหาย เป็นวันไม่ดีสำหรับเรื่องสิ่งของและสถานที่ บางตำราเรียกว่าวันขลุบ

สังเกตว่าสี่ชื่อนี้จับคู่กัน ธงชัยกับโลกาวินาศเป็นฝ่ายดีและฝ่ายร้ายของเรื่องสิ่งของกับสถานที่ ส่วนอธิบดีกับอุบาทว์เป็นฝ่ายดีและฝ่ายร้ายของเรื่องบุคคล ถ้าตีความตามนี้ เรื่องบ้าน ร้าน และรถอยู่ฝั่งสิ่งของกับสถานที่ ส่วนงานแต่งงานหรือการเริ่มงานใหม่อยู่ฝั่งบุคคล ในทางปฏิบัติคนทั่วไปใช้วันธงชัยและวันอธิบดีเป็นวันดีได้ทุกเรื่อง แต่การรู้ว่าแต่ละชื่อเน้นเรื่องใดช่วยให้เลือกได้ตรงขึ้น โดยเฉพาะในปีที่วันดีกับวันร้ายมาซ้อนกันอย่างปีนี้

กาลโยคมาจากไหน: ประกาศสงกรานต์

ทุกปีฝ่ายโหรพราหมณ์ กองพระราชพิธี สำนักพระราชวัง เป็นผู้คำนวณประกาศสงกรานต์ และกรมส่งเสริมวัฒนธรรม กระทรวงวัฒนธรรม นำมาเผยแพร่ ประกาศนี้บอกวันมหาสงกรานต์ นางสงกรานต์ เกณฑ์น้ำฝน และกาลโยคของปี

ประกาศของปี 2569 ระบุว่าวันมหาสงกรานต์ตรงกับวันอังคารที่ 14 เมษายน 2569 เวลา 10 นาฬิกา 34 นาที 35 วินาที และวันที่ 16 เมษายน 2569 เวลา 14 นาฬิกา 40 นาที 12 วินาที เปลี่ยนจุลศักราชใหม่เป็น 1388 จากนั้นจึงบอกกาลโยคว่า วันจันทร์เป็นธงชัย วันเสาร์เป็นอธิบดี วันอาทิตย์เป็นอุบาทว์ และวันจันทร์เป็นโลกาวินาศ

วันที่เปลี่ยนจุลศักราชเรียกว่าวันเถลิงศก กาลโยคชุดใหม่เริ่มใช้ตั้งแต่วันนั้น “ปี 2569” ของกาลโยคจึงไม่ได้เริ่มวันที่ 1 มกราคม แต่เริ่มกลางเดือนเมษายน 2569 แล้วใช้ยาวไปถึงกลางเดือนเมษายน 2570 คนที่หาฤกษ์เดือนมกราคมถึงมีนาคม 2570 จึงยังใช้กาลโยคชุดเดียวกับปลายปี 2569

คำนวณอย่างไร: ตัวอย่างของปี 2569

ตำราให้สูตรไว้ครบ ใครก็คำนวณตามได้ด้วยเครื่องคิดเลข เริ่มจากจุลศักราช ซึ่งเท่ากับพุทธศักราชลบ 1181 ปี 2569 จึงเป็นจุลศักราช 1388

ขั้นที่ 1 ตั้งเกณฑ์สี่ตัว

ขั้นที่ 2 หารด้วย 7 เพื่อหาวัน

นำเกณฑ์แต่ละตัวหารด้วย 7 แล้วดูเศษ เศษ 1 คือวันอาทิตย์ เศษ 2 คือวันจันทร์ นับเรียงไปจนเศษ 7 คือวันเสาร์ ถ้าหารลงตัวให้ถือว่าได้ 7

ขั้นที่ 3 หารด้วย 8 เพื่อหายาม

กลางวันมี 8 ยาม เริ่มนับที่ 06:00 น. ยามละ 1 ชั่วโมง 30 นาที กลางคืนมีอีก 8 ยาม เริ่มนับที่ 18:00 น. เศษจากการหารด้วย 8 คือลำดับยาม ถ้าหารลงตัวให้ถือว่าได้ 8

วันทั้งสี่ที่คำนวณได้ตรงกับประกาศสงกรานต์ของทางการทุกตัว เราจึงใช้สูตรชุดเดียวกันนี้หายามต่อ และแสดงไว้ที่หน้ายามดีของปี 2569 ยามกลางคืนของแต่ละชื่อคือเวลาเดียวกันบวกไปอีก 12 ชั่วโมง

ทำไมปีนี้วันจันทร์ทั้งดีและร้าย

เกณฑ์ธงชัยกับเกณฑ์โลกาวินาศมาจากคนละสูตร เศษจึงซ้ำกันได้ ปี 2569 ทั้งสองตัวหารด้วย 7 แล้วเหลือเศษ 2 เหมือนกัน วันจันทร์จึงเป็นทั้งวันธงชัยและวันโลกาวินาศ และทั้งคู่เป็นเรื่องของสิ่งของกับสถานที่เหมือนกันเสียด้วย

เราจึงไม่นับวันจันทร์เป็นวันดีเต็มตัว ในปฏิทินของเว็บจะขึ้นว่า “วันธงชัย · ควรระวัง” ถ้าจำเป็นต้องใช้วันจันทร์ ทางออกตามตำราคือดูยาม ปีนี้ยามธงชัย 09:00–10:30 น. อยู่ติดกับยามโลกาวินาศ 10:30–12:00 น. พอดี จึงควรเริ่มและทำส่วนสำคัญให้เสร็จก่อน 10:30 น.

วันเสาร์ไม่มีอะไรมาซ้อน จึงเป็นวันดีที่ใช้ง่ายที่สุดของปีนี้ ดูวันเสาร์ที่กำลังจะมาถึงทั้งหมดได้ในปฏิทินวันดี

กาลโยคบอกมากกว่าวัน

เกณฑ์ชุดเดียวกันใช้หาได้ห้าอย่าง แล้วแต่ว่านำไปหารด้วยอะไร หารด้วย 7 ได้วัน หารด้วย 8 ได้ยาม หารด้วย 27 ได้ฤกษ์ หารด้วย 12 ได้ราศี และหารด้วย 30 ได้ดิถี คือวันขึ้นแรมตามจันทรคติ

ประกาศสงกรานต์ที่เผยแพร่ทั่วไปบอกเฉพาะวัน เว็บนี้แสดงวันกับยาม ส่วนฤกษ์ ราศี และดิถีต้องอ่านคู่กับปฏิทินโหรที่บอกตำแหน่งดวงจันทร์รายวัน เราจึงยังไม่แสดง และไม่อยากให้ตัวเลขที่ไม่มีแหล่งยืนยันไปปนกับข้อมูลที่ตรวจสอบได้

ใช้กาลโยคเลือกวันอย่างไร

1. เริ่มจากวันที่ทุกคนสะดวก เขียนช่วงเวลาที่เป็นไปได้ก่อน วันดีที่ไม่มีใครมาได้ไม่ช่วยอะไร
2. ตัดวันที่ควรเลี่ยงออก ปีนี้คือวันอาทิตย์ และวันจันทร์ช่วงสาย
3. เลือกวันอธิบดีหรือวันธงชัยที่เหลือ ปีนี้วันเสาร์ง่ายที่สุด
4. ดูยามของวันนั้น ถือเวลาเริ่มงานเป็นหลัก แล้วเลี่ยงยามอุบาทว์กับยามโลกาวินาศ
5. งานใหญ่ให้ถามผู้รู้เพิ่ม กาลโยคเป็นฤกษ์กลางของทั้งปี ไม่ได้ดูดวงของเจ้าของงาน งานแต่งงานหรือยกเสาเอกจึงมักให้พระหรือโหรดูฤกษ์เฉพาะตัวอีกชั้น

แต่ละเรื่องมีรายละเอียดของตัวเอง เช่น ฤกษ์ขึ้นบ้านใหม่ต้องคิดเรื่องเวลาฉันของพระ ส่วนฤกษ์ออกรถต้องคิดเรื่องเวลาเปิดปิดของโชว์รูมและวันเริ่มประกัน

คำถามที่พบบ่อย

สิ่งที่กาลโยคไม่ได้บอก

• กาลโยคไม่ได้ดูดวงของใคร วันเดียวกันจึงเป็นวันดีหรือวันร้ายสำหรับทุกคนเหมือนกัน
• กาลโยคไม่ได้แยกวันตามประเภทงาน ไม่มี “วันธงชัยสำหรับออกรถ” ที่ต่างจาก “วันธงชัยสำหรับแต่งงาน”
• กาลโยคไม่ได้รับประกันผล เป็นธรรมเนียมการเลือกเวลาที่สืบกันมา คนใช้เพื่อความสบายใจและความพร้อมของครอบครัว
• วันที่ไม่มีชื่อในกาลโยค คือวันอังคารถึงวันศุกร์ของปีนี้ ไม่ดีไม่ร้าย ใช้ทำการได้ตามปกติ

อ่านต่อ

ถ้ารู้วันแล้วและอยากเลือกเวลา ให้ดูยามดีตามกาลโยค ถ้าอยากรู้ว่าวันนั้นควรใส่สีอะไรตามคำกลอนสวัสดิรักษา ดูที่สีมงคลประจำวัน ส่วนคนที่กำลังวางแผนเรื่องใหญ่ เริ่มได้ที่ฤกษ์ขึ้นบ้านใหม่หรือฤกษ์ออกรถ